Znak CE
Podstawą wolnego rynku w Uni Europejskiej jest swoboda przepływu towarów pomiędzy państwami członkowskim Unii Europejskiej.
Utrudnieniem dla wymiany handlowej mogą być jednak odmienne wymagania techniczne wobec wyrobów, stosowane w poszczególnych państwach członkowskich.
Aby wyeliminować tego typu bariery w przepływie towarów postanowiono w UE ujednolicać (harmonizować) przepisy, tak aby były one jednakowe na całym obszarze Unii.
Odbywa się to poprzez dyrektywy, które nakładają na państwa członkowskie obowiązek wydania w określonym terminie własnych przepisów krajowych wprowadzających w życie treść dyrektyw.
Po 1985 roku wprowadzono w Unii Europejskiej tzw. Nowe Podejście do harmonizacji przepisów technicznych, które ułatwia i przyspiesza ujednolicanie różnorodnych krajowych uregulowań w dziedzinie bezpieczeństwa wyrobów przemysłowych.
Dyrektywy Nowego Podejścia zawierają tylko zasadnicze wymagania związane z bezpieczeństwem, zdrowiem, ochroną konsumenta i ochroną środowiska. Pozostałe szczegóły techniczne zawarte są w odpowiednich, zharmonizowanych normach europejskich (EN).
Każda z dyrektyw Nowego Podejścia nakłada obowiązek umieszczenia na podlegających jej wyrobach oznakowania "CE".
Dyrektywy Nowego Podejścia obowiązują we wszystkich państwach członkowskich UE oraz, na mocy porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym, również Norwegię, Islandię i Księstwo Lichtenstein.
Każda z dyrektyw Nowego Podejścia zawiera pewne podstawowe elementy.
Przede wszystkim definiuje dokładnie zakres wyrobów, które jej podlegają; często zamieszczone są listy wyjątków.
Zasadnicze wymagania bezpieczeństwa, którym musi odpowiadać produkt podlegający dyrektywie przeważnie zawarte są w załącznikach.
Klauzula swobodnego przepływu towarów mówi, że państwa członkowskie nie mogą zabronić wprowadzenia na swój rynek wyrobów, które spełniają zasadnicze wymagania zawarte w dyrektywie i oznaczone są znakiem "CE".
Jednakże, gdy państwo członkowskie uzna, że produkt taki jest niebezpieczny, ma prawo wycofać go z rynku. W takim wypadku wszczyna się odpowiednią procedurę wyjaśniającą.
Produkowanie wyrobu zgodnie z odpowiednimi europejskimi normami zharmonizowanymi daje domniemanie zgodności tego wyrobu z dyrektywą.
Oddzielną kwestią jest stwierdzenie, czy produkt jest rzeczywiście wytwarzany zgodnie ze zharmonizowanymi normami lub zasadniczymi wymaganiami.
Procedury oceny zgodności wyrobów z wymaganiami zawartymi w dyrektywach lub z normami oparte są na ośmiu modułach (od A do H), z których każdy opisuje pewną mniej lub bardziej rozbudowaną procedurę. Każda z dyrektyw Nowego Podejścia zawiera kilka z tych modułów wybranych pod kątem wyrobów, których dana dyrektywa dotyczy.
Przykładowo:
- W wielu wypadkach wystarczy samodzielna ocena wyrobu przez producenta, a następnie sporządzenie odpowiedniej dokumentacji technicznej oraz podpisanie deklaracji, że wyrób spełnia wymagania danej dyrektywy (tzw. moduł A).
- Niektóre dyrektywy zawierają listy wyrobów, wobec których wymagane są bardziej złożone procedury, np. zdeponowanie dokumentacji technicznej w odpowiedniej instytucji certyfikującej lub poddanie wyrobu badaniu przeprowadzonemu przez taką instytucję.
- Czasami ma zastosowanie procedura, polegająca na wprowadzeniu w zakładzie produkującym wyrób systemu jakości zgodnego z normami z serii ISO9000 i uzyskaniu odpowiedniego certyfikatu.
- Zaostrzone procedury są wymagane wtedy, gdy wyrób potencjalnie niebezpieczny dla użytkownika produkowany jest niezgodnie z istniejącymi zharmonizowanymi normami EN, lub gdy normy takie jeszcze nie istnieją.
Obowiązek spełnienia wymagań wynikających z dyrektyw ciąży na producencie danego wyrobu.
W szczególności musi on samodzielnie ocenić, czy jego wyrób podlega danej dyrektywie. Następnie producent musi wyprodukować wyrób zgodnie z odpowiednimi wymaganiami dyrektywy i normami zharmonizowanymi oraz poddać go odpowiedniej procedurze oceny zgodności. Jeśli konkretna dyrektywa dla danego typu wyrobu wymaga udziału jednostki certyfikującej (tzw. jednostki notyfikowanej), należy wybrać taką jednostkę i uzyskać od niej odpowiedni certyfikat.
Po wypełnieniu wszystkich przewidzianych w danej dyrektywie procedur producent zawsze samodzielnie i na własną odpowiedzialność umieszcza na wyrobie oznakowanie "CE".